Tüm dersler
YBS 1. sınıf · Veri Tabanına Giriş · Ünite 7

Uygulamalar

Fakülte veri tabanında tablo ilişkileri ve çözümlü SQL soruları, Gelecek Sepeti e-ticaret uygulamasında JOIN, GROUP BY ve HAVING, SATIŞ veri tabanının SQL Server'da kurulması.

Notun tamamı (PDF, 11 sayfa) Kendini test et

Bu ünite önceki ünitelerde öğrenilenleri üç uygulama üzerinde bir araya getirir: tasarımı incelemek, tabloları kurmak ve gerçek sorulara SQL ile cevap aramak.

Uygulama 1: Fakülte veri tabanı

Fakülte veri tabanında dört tablo vardır: Bolum, Ogrenci, Dersler ve Dersi_Alanlar.

  • Bolum – Ogrenci (1–N): Bir bölümde birçok öğrenci okur; her öğrenci tek bir bölüme bağlıdır. Bu yüzden Ogrenci tablosunda BolumId bulunur.
  • Bolum – Dersler (1–N): Bir bölüm birçok ders açar; her ders tek bir bölüme aittir.
  • Ogrenci – Dersler (N–M): Bir öğrenci birçok ders alır, bir dersi birçok öğrenci alır. Bu ilişkiyi Dersi_Alanlar köprü tablosu kurar.

Çözülen sorulardan çıkan önemli noktalar:

  • Başka bir tabloda kayıtları bulunan dersleri silmeye çalışmak yabancı anahtar hatası verir; önce Dersi_Alanlar'daki bağlı kayıtlar silinmelidir.
  • Var olmayan bir bölüm numarasıyla ders eklemek istenirse yabancı anahtar kısıtı kaydı reddeder.
  • ALTER TABLE Bolum DROP COLUMN BolumAdi; komutu satırları değil, yalnızca sütunu ve içindeki verileri siler.
  • UPDATE … WHERE DersKodu LIKE 'ABM%' komutu ABM ile başlayan tüm dersleri etkiler.

Uygulama 2: Gelecek Sepeti

Gelecek Sepeti adlı bir e-ticaret sitesinin Musteriler, Urunler ve Siparisler tabloları vardır. Siparisler tablosu müşteri ile ürün arasındaki köprüdür; müşteri ve ürün adını birlikte görmek için iki INNER JOIN gerekir. Kodlar, program kurmadan db-fiddle.com üzerinde denenebilir.

  • Kategori başına satış adedi: Siparisler ile Urunler birleştirilir, GROUP BY Kategori ile SUM(Adet) alınır.
  • Toplam harcaması 10.000 TL'yi aşan müşteriler: SUM(Adet * BirimFiyat) her müşteri için hesaplanır, HAVING ile filtrelenir. Örnekte Ahmet 23.000 TL, Ayşe 15.450 TL harcamıştır.
  • Belirli bir kategoriden alışveriş yapanlar: WHERE Kategori = 'Eğitim' ile süzülür; DISTINCT aynı müşterinin adının tekrar etmesini önler.
  • Hiç sipariş vermemiş müşterileri de listelemek için Musteriler tablosu solda olacak biçimde LEFT JOIN kullanılır.

Uygulama 3: SATIŞ veri tabanının kurulması

Normalizasyon ünitesinde üç tabloya ayrılan SATIŞ tablosu SQL Server'da kurulur: Sehirler (sehir_kodu, sehir_adi), Musteriler (musteri_no, sehir_kodu) ve Gonderiler (musteri_no, gonderi_no, miktar). Gonderiler tablosunun birincil anahtarı (musteri_no, gonderi_no) bileşik anahtarıdır, çünkü aynı gönderi numarası farklı müşterilerde tekrar edebilir.

Yabancı anahtar hatası almamak için veriler önce ana tabloya, sonra ona bağlı tabloya girilir: Sehirler → Musteriler → Gonderiler. Son olarak SSMS'te Database Diagrams klasöründen yeni bir veri tabanı diyagramı oluşturulur; FOREIGN KEY tanımları sayesinde tablolar arasındaki ilişki çizgileri kendiliğinden çizilir. Anahtar simgesi 1 tarafını, sonsuz simgesi N tarafını gösterir.

Sponsorlu alan

Bu sayfa, Yeşim Ülgen Sönmez · Yunus Emre Demir tarafından hazırlanan ders notunun özetidir. Şekiller, tablolar ve çözümlü örneklerin tamamı için ünitenin PDF notuna bak.