KampüsCepteBu ünite, işletmenin finansal durumunu gösteren iki temel tabloyu anlatır: belirli bir tarihteki durumu gösteren bilanço ve belirli bir dönemin sonucunu gösteren gelir tablosu.
Bilanço
Bilanço, bir işletmenin belirli bir tarihte sahip olduğu varlıkları ve bu varlıkları edinmek için ihtiyaç duyduğu kaynakları gösteren tablodur. Sol tarafı (aktif) varlıkları, sağ tarafı (pasif) kaynakları gösterir ve iki taraf her zaman birbirine eşittir:
- Aktif (varlıklar): Dönen varlıklar ve duran varlıklar.
- Pasif (kaynaklar): Kısa vadeli yabancı kaynaklar (K.V.Y.K.), uzun vadeli yabancı kaynaklar (U.V.Y.K.) ve özkaynaklar.
Bilanço eşitliği: Dönen Varlıklar + Duran Varlıklar = Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar + Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar + Özkaynaklar
Aynı tablo alt alta da yazılabilir; buna liste tipi bilanço denir. Önce varlıklar (dönen, duran) ve toplamı, ardından yabancı kaynaklar, özkaynaklar ve toplam kaynaklar sıralanır.
Dönen varlıklar ve duran varlıklar
- Dönen varlıklar: Nakit, çek, hisse senedi, tahvil, bono, kısa vadeli ticari alacaklar gibi likit varlıklar ile 1 yıldan kısa sürede nakde dönüşmesi beklenen varlıklardır. Stoklar da dönen varlıklar arasındadır.
- Duran varlıklar: İşletmenin faaliyetlerini sürdürebilmek için ihtiyaç duyduğu varlıklar ile gelecekte değer artışıyla kazanç sağlaması hedeflenen yatırımlardır.
Gelir tablosu
Gelir tablosu, bir işletmenin belirli bir dönemde elde ettiği gelirleri, bu gelirler için katlandığı giderleri ve bunlara bağlı olarak dönem sonundaki kâr ya da zarar durumunu gösteren tablodur. Kalemler şu sırayla hesaplanır:
- Brüt satışlar − satış iadeleri − satış iskontoları = Net satışlar
- Net satışlar − satılan malların maliyeti = Brüt kâr
- Brüt kâr − faaliyet giderleri = Faaliyet kârı
- Faaliyet kârı + diğer olağan gelir ve kârlar − diğer olağan gider ve zararlar = Olağan kâr
- Olağan kâr + olağandışı gelir ve kârlar − olağandışı gider ve zararlar = Faiz ve vergi öncesi kâr (FVÖK – EBIT)
- FVÖK − finansman giderleri = Vergi öncesi kâr / zarar
- Vergi öncesi kâr − vergi = Net kâr / zarar
Not: Bilançoda 100 ve 200'lü hesap grupları varlıkları, 300, 400 ve 500'lü hesap grupları kaynakları gösterir. Gelir tablosundaki gelir ve gider kalemleri ise 600 ve 700'lü hesap gruplarında yer alır.